|
|
Zagroda "poniatowska" z Czajcza
Zagroda powstała na początku XX wieku we wsi Czajna. W skład obejścia
wchodzi drewniana chałupa powstała na planie małego prostokąta, zakończonego
gontowym dachem. Z zewnątrz dodatkowo do drewnianych bali przymocowano
deski, natomiast wewnątrz chatę otynkowano. U szczytu domu znajduje
się wejście a także ganek z drewniana balustradą. Oprócz budynku mieszkalnego
w skład obejścia wchodzi również stodoła. Drewniany obiekt pokryty
gontem, składał się dwóch pomieszczeń powiększonych o niewielkie przybudówki.
Pomiędzy przybudówkami znajdowała się brama wjazdowa na teren gospodarstwa.
Mniejszy obiekt, to obórka wykonana z drewna i kryta gontem. W środku
były dwa pomieszczenia, które wykorzystywano do hodowli trzody. Zagroda
z Czajcza reprezentuje osadnictwo wiejskie (tzw. "poniatowskie"),
planowane przez rządowych architektów. Według założeń przedwojennego
ministra rolnictwa, Juliusza Poniatowskiego "poniatówki"
miały pomóc w reformie rolnej zakładającej przeniesienie ludności
z przeludnionej Małopolski na państwowe tereny w Wielkopolsce.
Remiza strażacka
Murowany budynek służył, jako remiza strażacka
we wsi Błękwit (okolice Złotowa). Obiekt zbudowany na planie prostokąta,
dach dwuspadowy pokryty dachówką. Nad drewnianymi, dużymi drzwiami
znajduje się wieża zbudowana z drewnianych desek, kryta czterospadowym
daszkiem. Obecnie wewnątrz znajduje się stała ekspozycja sprzętu pożarniczego,
m.in. pompy, topory, hełmy strażackie oraz umundurowanie, dokumenty
i zdjęcia. Oprócz drobnych muzealiów w remizie znajdują się również
dwa zabytkowe wozy strażackie z początków XX wieku.
Chałupa i stodoła z Marylina
Drewniana chałupa (zbudowana metoda zrębową),
kryta trzciną powstała prawdopodobnie w II połowie XIX wieku w miejscowości
Marylina. Wewnątrz prostokątnej chałupy znajdują się trzy izby, kuchnia
oraz komora z piwnicą. Budynek posiada dwa wejścia: świąteczne (od
podwórza) i codzienne (przez ganek). Obecnie w środku chałupy znajdują
się pamiątki po emigrantach z pogranicza Ukrainy i Rumuni. W skład
obejścia wchodzi również stodoła. Osiemnastowieczny budynek zbudowano
z drewnianych pali na planie prostokąta. W środku wydzielono trzy
pomieszczenia, w tym jedno z nich przeznaczono na paszarnie, gdzie
przygotowywano karmę dla zwierząt. Podłoga w stodole to tzw. klepisko,
czyli ubita, wyschnięta glina.
Chałupa z Głubczyna
(bielona z deskami
układającymi się w kwadratową siatkę)
Drewniana chałupa z Głubczyna (teren Krajny, obecnie tereny województwa
kujawsko-pomorskiego, pomorskiego, wielkopolskiego i lubuskiego) powstała
pod koniec XVIII wieku. Zbudowana, na planie wydłużonego prostokąta,
z drewnianych bali, natomiast luki pomiędzy nimi wypełniono gliną.
Dach (dwuspadowy) wykonano z trzciny a szczyty wykonano z desek. W
środku znajdują się dwie izby, komora, sień, alkierz oraz duży ceglany
komin, w którym znajdował się piec chlebowy. Jest to charakterystyczny
piec dal tego regionu przystosowany do opału z drewna liściastego
o stałych wymiarach ( koło 1 metr grubości, szerokości i wysokości
tzw. "klafty"). Obecnie w obiekcie znajduje się stała ekspozycja
rzemiosła bednarskiego, stolarskiego i kołodziejskiego
Wiatrak z Żelic
Drewniany wiatrak z miejscowości Żelice powstał
w II połowie XIX wieku. Obiekt zbudowano z drewna, na ceglanej podmurówce,
natomiast dach wykonano z gontu. Wiatrak reprezentuje typ "paltrak".
Obiekty tego rodzaju charakteryzują się tym, że budynek obraca się
zgodnie z kierunkiem wiatru dzięki zamontowanej szynie, po której
przesuwa się cały mechanizm. Budynek posiada trzy kondygnacje, na
których znajdują się skrzynie na mąkę, elewatory oraz kamienie młyńskie
przeznaczone do mielenia zboża.
Kuźnia z Kamiennika
Kuźnia powstała przypuszczalnie pod koniec
XVII wieku w miejscowości Kamiennika. Pierwotnie budynek zbudowany
był na planie niewielkiego prostokąt z drewna a dach kryty był trzciną,
jednak po pożarze w 1842 odbudowano ją w nieco inny sposób. Kuźnia
powstała a przy pomocy metody łączonej: część wykonano z bali drewna
( łączenie zrębowe), część wymurowano czerwoną cegłą. Całość obiektu
wykończono dwuspadowym dachem wykonanym z dachówki. W środku znajduje
się palenisko kowalskie, skórzany miech, kowadła, młoty a także finalne
produkty m.in. obręcze do kół czy narzędzia rolnicze.
Kapliczka murowana
Przydrożna kapliczka z początku XX wieku. Obiekt
powstał z czerwonej cegły na planie kwadratu, wykończony dwuspadowym
dachem wykonanym z dachówki. Kapliczka składa się z dwóch części.
W pierwszej, większej znajduje się rzeźba Matki Boskiej w Koronie,
w drugiej wnęce, zakończonej łukiem, znajduje się żelazny krzyż.
Chałupa z Dźwierszna Wielkiego
Zagroda z Dźwierszyna Wielkiego datowana na
XVIII wiek reprezentuje typ zagrody zamkniętej, tzn. poszczególne
budynki obejścia tworzyły czworobok z wewnętrznym podwórkiem. Budynek
mieszkalny zbudowano na kamiennej podmurówce natomiast do budowy ścian
wykorzystano drewniane kłody. Dwuspadowy dach pokryty jest trzciną.
W pomieszczeniach (dwie izby, sień, komora i kuchnia) zgromadzono
sprzęty i meble z przełomu XIX i XX wieku, natomiast w największej
izbie zrekonstruowano karczmę wiejską (dawniej karczma pełniła zarówno
funkcje towarzyskie jak również społeczno - polityczne; miejsce przy
ławie było stałe i świadczyło o statusie społecznym i majątkowym gospodarza,
który je zajmował). Bezpośrednio do budynku mieszkalnego przylegał
budynek inwentarski, w którym znajdowała się brama oraz furtka dla
pieszych. Był to budynek prostokątny, drewniany usadowiony na kamiennej
podmurówce. Bezpośrednio przy chałupie znajduje się stajnia dla koni
i miejsce dla stajennego. Bogaci gospodarze (w przypadku z Chałupy
z Dźwierszna wielkiego właścicielem był sołtys) w przypadku posiadaniu
kilku koni zatrudniali osobę, której głównym zadaniem była opieka
nad końmi, dzięki lokum w stajni parobek w każdej chwili mógł doglądać
zwierząt.
|
 |
 |
Muzeum
cyklicznie organizuje wystawy tematyczne, którym towarzyszą pokazy
etnograficzne. Organizowane są pokazy wyrobu masła, palenia kawy zbożowej,
przygotowania tradycyjnych potraw świątecznych, wypieku chleba, bab
drożdżowych. |
 |
Skansen czynny jest przez cały rok oprócz listopada.
Od maja do września można go zwiedzać w godzinach od 10 do 18 (od
wtorku do niedzieli, w poniedziałki nieczynne). Od października
do kwietnia w godzinach od 10 do 15 (w soboty, niedziele i święta
po uprzednim zgłoszeniu. Bliższe informacje pod numerem telefonu
067 286 60 90).
Bilet normalny kosztuje 6 zł, ulgowy - 4 zł. Przedszkolaki
płacą 1,50 zł; rodziny - 13 zł. Grupy zorganizowane mają szansę
przejechać się bryczką (dodatkowo 1 zł), koniem w siodle - 1,50
zł, wozem - 0,50 gr.
|