Sanok  
   
   
   

Skansen w Sanoku
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku powstało w 1958 roku z inicjatywy Aleksandra Rybickiego (konserwator zabytków, akowiec i więzień gułagów) i Jerzego Tura (kustosz). Park w Sanoku jest pierwszym muzeum typu skansenowskiego w Polsce jak również jedynym, który może poszczycić się największym w kraju zbiorem obiektów i muzealiów. Imponujący dorobek skansenu w Sanoku obejmuje ponad 100 budynków drewnianych (zabudowania mieszkalne, gospodarcze, sakralne, przemysłowe oraz użyteczności publicznej) z okresu od XVII do XX wieku oraz ponad 30 000 eksponatów z zakresu kultury i życia codziennego ludzi zamieszkujących podkarpackie miasta, miasteczka i niewielkie wsie. Sanocki skansen oprócz działalności związanej z wyszukiwaniem, konserwacją i ekspozycją muzealiów zajmuje się również wydawnictwem pozycji naukowych (Acta Scansenologica - dotyczy dziłalności skansenów w Polsce i na świecie) i popularnonaukowych (Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku - rocznik poświęcony etnografii Podkarpacia). W muzeum zaprezentowano kilka grup etnicznych zamieszkujących tereny Podkarpacia. Zaprezentowano Łemków - ludność ruską, posiadającą własną kulturę i odrębny język; Bojków - ludność pochodzenia ruskiego i wołoskiego, którzy określali się, jako Hirniaki albo Werchowyńcy, czyli górale, natomiast ich głównym zajęciem była hodowla i rolnictwo. Kolejne grupy to Pogórzanie Wschodni i Zachodni z Pogórza Karpackiego - ludność pochodzenia polskiego z domieszkami ruskimi i niemieckimi, zajmująca się rolnictwem a także rzemiosłem, głównie tkactwem. Ostatnią grupą mającą swoje miejsce w sanockim skansenie są Dolinianie - niegóralska ludność pochodzenia polsko - ruskiego o charakterze rolniczym, z charakterystycznym budownictwem wnękowym. Zatem niespełna czterdziestohektarowe muzeum położone nad prawym brzegiem Sanu u stóp Gór Słonnych (niewielkie pasmo górskie należące do Gór Sanocko - Turczyńskich, w Karpatach Wschodnich), ze względu na ukształtowanie terenu podzielone jest na dwie części. W pierwszej usytuowanej wyżej zgromadzono budownictwo łemkowskie i bojkowskie, w niższej partii skansenu wyeksponowano obiekty niegdyś zamieszkiwane przez Pogórzan i Dolinian.


Wyświetl większą mapę


 
 
   
   
   

 

Ikona karpacka
Ponad 220 ikon (od XV do XX) prezentowanych jest na stałej wystawie w skansenie. Jest to największa ekspozycja malarstwa ikonograficznego w Polsce. Dzięki okazom nawet sprzed pięciuset lat ekspozycja ukazuje pełny rozwój ikonografii w rejonie polskich Karpat.
Cerkiew z Grąziowej
Świątynia grecko - katolicka p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny jest jednym z najcenniejszych sakralnych zabytków budownictwa bojkowskiego. Drewniana cerkiew powstała w 1731 r. dzięki ofiarności, Grigorij Kolosterskij, który złożył spory datek w intencji odpuszczenia grzechów swoich i swojej żony. Złożona z trzech pomieszczeń (prezbiterium, nawy i babińca) wyróżnia się wspaniałym ikonostasem (To ściana z ikonami, która w cerkwi oddziela miejsce ołtarzowe od nawy dla wiernych. Według prawosławia wierni nie powinni przyglądać się sanktuarium, które jest symbolem nieba.) pochodzącym z XIX wieku. W sąsiedztwie cerkwi stoi drewniana dzwonnica z 1712r.
Zagroda olejarza Dominika Bogusza z Baryczy
Jest to drewniany budynek mieszkalno - gospodarczy zwieńczony słomianym dachem. Słoma układana była w charakterystyczne snopki tzw. kuczki (na jeden dach zużywano mniej więcej 20 tysięcy kuczek). W poszczególnych pomieszczeniach chałupy, czyli izbie, sieni i komorach znajdują się charakterystyczne sprzęty codziennego użytku a także drobne narzędzia rolnicze. Drugi budynek w obejściu to olejarnia, w której znajduje się tradycyjna, oryginalna prasa do tłoczenia oleju.


Młyn wodny z Woli Komborskiej
Ciekawym zabytkiem godnym zwiedzenia jest młyn wodny z Woli Komborskiej pochodzący z 2 połowy XIXw. Jest to niewielki młyn, który służył przede wszystkim jednemu gospodarstwu i ewentualnie najbliższym sąsiadom. Młyński mechanizm to nasiębierne koło, poruszanego siłą spadającej wody, natomiast we wnętrzu do dziś znajdują się oryginalne urządzenia mechaniczne.
Imprezy
Na terenie skansenu cyklicznie odbywa się Jarmark Folklorystyczny. Podczas festynu zwiedzający mogą kupić oryginalne dzieła sztuki ludowej, przyjrzeć się dawnym technikom rzemieślniczym lub walkom rycerskim. W ofercie są również przejażdżki konne a także degustacja tradycyjnych dań. Kolejną, ciekawą propozycją jest Festiwal Pieśni i Muzyki Ludowej Młodych. W trakcie kilkudniowej imprezy plenerowej miłośnicy folkowych dźwięków mogą przysłuchiwać się przeglądowi czołowych zespołów i gwiazd muzyki ludowej.

 
   
   
   
           
 

Polska w zabytkach, zabytkowe.net