|
|
Koźlak z Wodzian
Jest to wiatrak z Wodzian (teren Powiśla) zbudowany prawdopodobnie
w 1773 roku. Wiatrak ten zalicza się do typu "koźlak" (inne
rodzaje to m.in. paltrak czy holenderski) znany również jako wiatrak
niemiecki. Jest to najstarszy typ wiatraka wykorzystywany w całej
Europie. Nazwa wiatraka pochodzi od "kozła" podstawy, która
podtrzymywała wiatrak. Mechanizm drewnianego wiatraka opierał się
na pionowym słupie, dzięki któremu można było obracać cały wiatrak
zgodnie z kierunkiem wiatru. Wiatrak z Wodzian jako reprezentacyjny
budynek dla tego typu maszyn posiadał trzy kondygnacje. Na pierwszej
znajdował się przez maszynę kolejne dwie przeznaczone były do przechowywania
maki i kamieni młyńskich, które mełły ziarno.
Lamus z Drogosz
Drewniany budynek z XVIII to lamus. Był to drewniany budynek na planie
prostokąta zakończony czterospadowym dachem. Zazwyczaj budynki tego
rodzaju budowano w okolicy chat. W lamusach przechowywano sprzęt rolniczy,
gospodarczy, zboże oraz zapasy żywności. Lamusy budowano również w
okolicy dworów , wówczas przechowywano w nich cenne przedmioty oraz
dokumenty.
Wiatrak holenderski z Dobrocina
W odróżnieniu do wiatraku z Wodzian jest to wiatrak nieruchomy. Charakteryzuje
się masywnym murowanym korpusem zbudowanym zazwyczaj na planie koła
lub wieloboku. Pomimo nieruchomej konstrukcji wewnątrz znajdowała
się obracana bryła dachowa, która umożliwiała odpowiednie ustawianie
skrzydeł w stosunku do wiatru. Pomimo dużej popularności "holendrów
w państwach europejskich na ziemiach polskich nadal funkcjonowały
tradycyjne "koźlaki".
Kościół z Rychnowa
Świątynia pochodzi z przełomu XV i XVI wieku pod wezwaniem św. Jana
Chrzciciela. Późnogotycka , drewniana kaplica zbudowana jest na planie
wieloboku. Wewnątrz znajduje się ołtarz główny z XVIII oraz oryginalna,
zielona ambona. Na uwagę zasługuję kunsztowna rzeźba Matki Boskiej
z Dzieciątkiem. Obok kaplicy znajduje się dzwonnica z XVIII wieku.
W kościele są dobrze zachowane niemieckie płyty nagrobne.
Kapliczka przydrożna z Giedajt
Trzypiętrowa otynkowana kapliczka (część z warmińskich murowanych
kapliczek pozostawiano nieotynkowanych). Postawiona przypuszczalnie
w 1902 roku we wsi Giedajty (teren Warmii). Daszek jest dwuspadowy
wykonany z dachówki, zakończony krzyżem. W pierwszej, dolnej części
znajduje się figurka Matki Boskiej, w kolejnym krzyż. Ostatnia, górna
cześć to mała dzwonniczka.
Chałupa z Bartężka
Jest to drewniana chałupa wybudowana w XIX wieku we wsi Bartężka (Powisle).
Zbudowana na planie prostokąta z dwuspadowym dachem. Przed wejściem
do chałupy znajdują się cztery drewniane kolumny pomalowane na biało.
Chałupę z ciemnego drewna ożywiają pomalowane na niebiesko drzwi i
okiennice. W obejściu znajduje się kolekcja uli zarówno skrzynkowych
jak również kłodowych.
Romski wóz
Drewniany, romski wóz. Koła drewniane z drewnianymi szprychami. Ściany
ozdobione są drewnianym wzorem w jodełkę z desek. Dodatkowo wóz zdobią
kolorowe wzory i okna w kształcie rombu.
Karczma ze Skandawy
Murowana karczma ze Skandawy z początku XVIII wieku. Na bielonych
ścianach widocznie odróżniają się ciemne drewniane belki (pionowe
i poziome belki ułożone w siatkę z kwadratowymi oczkami), drzwi i
okna. Obecnie we wnętrzu karczmy znajduje się stała wystawa "Pamięci
więźniów obozu jenieckiego w Olsztynku" oraz "Ocalone"
- najnowsze muzealia w skansenie.
|
 |
 |
Po
wojnie skansen podupadł ze względu na brak nadzoru jednak dzięki aktywistom
w 1969 roku Muzeum Budownictwa Ludowego rozpoczął swoja działalność
szerzącą zabytki kultury regionu Warmii i Mazur, Powiśla, Barcji (kraina
historyczna w Prusach, dzisiejszy teren Bartoszyc i Kętrzyn), Sambii
( obszar pruski, dzisiejszy obwód Kaliningradzki), Natangi ( tereny
pruskie, obecnie Górowo Iławieckie) oraz Małej Litwy (tzw. Pruska
Litwa). Na obszarze niespełna 60 ha zgromadzono 65 obiektów (ze zbiorów
Królewieckich pozostało jedynie 12), przeszło 8000 muzealiów reprezentujących
narzędzia a także różnego rodzaju sprzęty codziennego użytku, eksponaty
rękodzielnicze i sztukę ludową (około 2000) oraz ponad 6000 ksiąg. |
 |
 |