|
|
"Przed
wejściem do wiejskiego sektora lasowiackiego usytuowano budynki
charakterystyczne dla małomiasteczkowego budownictwa wschodniej
Małopolski: chałupę dworkową przeniesioną z Sędziszowa Małopolskiego
(poł. XIX w.) pełniącą obecnie funkcję recepcyjno - konferencyjną,
chałupę z Żołyni (1815 r.) i spichlerz z Ropczyc (k. XVIII w.).
Jako swoistą ciekawostkę architektoniczną pokazuje się tu również
ul pawilonowy z Lubaczowa (pocz. XX w.), będący przykładem zmieszania
elementów architektury miejscowej z elementami zapożyczonymi z terenów
Austrii."
Ul pawilonowy z Lubaczowa
Lubaczowski ul, to niewielki budynek z początku XX w. autorstwa
Józefa Pietrusa. Wewnątrz prostokątnego pomieszczenia znajduje się
dwadzieścia komór ulowych, do których prowadzą wloty ozdobione kolorowymi
daszkami. Drewniany ul ogrzewany j był słomianymi matami. Mimo sporych
rozmiarów ul nie posiadał stałego fundamentu, dzięki czemu można
było go przenosić w miejsca gdzie pszczoły miały fatwy dostęp do
nektaru kwiatowego lub innych słodkich soków roślinnych.
Remiza ze Słociny
Budynek z 1877roku powstał z inicjatywy ks. Prałata daniela Sulikowskiego.
Jest to rzeszowiacki drewniany budynek postawiony na szalunku z
cegieł. Remizę wieńczy dwuspadowy dach wykonany z dachówki ceramicznej.
Początkowo w obiekcie mieściła się szkółka parafialna, kancelaria
gminna z czasem areszt. W końcu po II Wojnie Światowej pomieszczenia
przekazano strażakom. Obecnie znajduje się tam stała ekspozycja
"Bogu na chwałę, ludziom na ratunek"- z dziejów Ochotniczych
Straży Pożarnych. Prezentacja obejmuje sprzęt strażacki, jakim dysponowali
zuchowie ochotniczych zastępów w XIX i na początku XX wieku. W zbiorach
znajdują się bosaki, mosiężne kaski, drabiny, różnego rodzaju sikawki
oraz beczkowóz. Ekspozycje sprzętu dopełniają zbiory mundurów, chorągwi,
odznaczeń, legitymacji oraz dyplomów i fotografii.
Kapliczka z Rakszawy
Niewielka drewniana kapliczka trafiła do skansenu dzięki ofiarności
Józefa Tarała (właściciel). Jest to prostokątny budynek, zbudowany
z drewnianych desek, kryty gontowym dachem. Zwieńczeniem kapliczki
jest ręcznie kuty żelazny krzyż. Do wnętrza prowadzą przeszklone,
dwuskrzydłowe zaokrąglone drzwi. W środku znajduje się niewielki
ołtarz oraz obraz przedstawiający św. Franciszka.
Młyn wodny z Żołyni
Jest to drewniany młyn z 1897 roku z terenu Lasowiaków. Drewniany
budynek zbudowany na planie prostokąta kryty gontowym dachem. Na
przestrzeni kilkudziesięciu lat młyn kilkakrotnie zmieniał właścicieli.
Kiedy trafił w ręce Braci Machów, Augustyna i Bronisława przeszedł
gruntowny remont. Przebudowy podjął się wiejski wynalazca Piotr
Szczerba. Obecnie budynek składa się z trzech kondygnacji (przyziemie,
parter i poddasze), na każdej z nich znajduje się tylko jedno pomieszczenie.
Młyński mechanizm składa się z nasiębiernego koła, dwóch kamieni
młyńskich, walców, wialni (narządzie do oczyszczania ziarna z plew),
elewatorów i skrzyń na mąkę.
Wiatrak z Rudy
Jest to wiatrak typu paltrak zbudowany w 1934 roku. Głównym mechanizmem
są śmigła (6 skrzydeł) obracane siłą wiatru, które uruchamiają urządzenia
do mielenia ziarna. Ze względu na solidność budowy, a w związku
z tym sporą masę dla zwiększenia siły wykorzystywano drewniany kołowrót,
na który nawijano linę przymocowaną do końca dyszla. Dyszel natomiast
służył przede wszystkim do obracania wiatraka. Na fundamencie znajdował
się tor ze stalowymi rolkami, po których przetaczano wiatrak w kierunku
zgodnym z wiatrem.
Zagroda z Jeziórka
Zagroda należąca niegdyś do rodziny Wilków (terenu Lasowiaków) składała
się z kilku budynków: chałupy, spichlerza, stodoły, stajni i piwnicy
ziemnej tzw. "gruby". Poszczególne obiekty ustawione są
w "podkowę" na niewielkiej prostokątnej działce. Wszystkie
budynki znajdujące się w obejściu zbudowano na planie prostokąta
z drewnianych bali. Chałupę, spichlerz i stodołę pokrywa czterospadowy
dach wykonany ze schodkowo układanej słomy (często szczyty lasowiackich
domów wzmacniano koźliną), natomiast dwuspadowy dach stajni pokryty
jest dachówką ceramiczną. W obrębie obejścia wykopano "grube"
piwnicę, niedaleko niej znajduje się studnia z żurawiem i szalunkiem
ze starego kadłuba. Obejście otoczone jest płotem z dartych desek.
Krzyż z Kolbuszowej Dolnej
Drewniany krzyż prawdopodobnie ufundowany przez Jana Rzepka ok.
1910 roku. Drewniane ramiona oraz szczyt krzyża okute są blachą.
Jest to krzyż z przymocowaną kapliczką szafkową. We wnętrz znajduje
się ludowa rzeźba Chrystusa Frasobliwego. Z krzyżem związana jest
legenda. Według podań materiał do jego budowy pochodzi z drewna
przyniesionego przez wodę w trakcie powodzi. Chłopi wierzyli, ze
dzięki ustawieniu owego krzyża uchronią się od częstych powodzi.
Zagroda z Kopci
Zagroda składa się z budynków pochodzących z różnych miejscowości.
Chałupę przeniesiono z Cierpisza, stodołę i spichlerz z Kopci natomiast
stajnię z Nowej Wsi. Budynki rozlokowano na dużej, prostokątnej
działce. Ściany poszczególnych budynków zbudowano z ociosanych,
drewnianych bali zaś dach (tradycyjnie w budownictwie Lasowiaków)
pokrywa schodkowo słoma. W obejściu znajduje się również żuraw i
studnia oszalowana deskami. Obejście ogrodzone jest płotem; od frontu
z szalowanych desek natomiast od tylu z żerdzi i pleciony z gałęzi.
|
 |
 |
|
 |
 |
| |
 |
|
Pasieka
Ekspozycja 24 uli ukazuje przeobrażenia w pszczelarstwie
z terenów Puszczy Sandomierskiej ( Zembrzy, Lipnicy, Cierpisza, Woli
Raniżowskiej i Woli Żarczyckiej oraz Kolbuszowej). Do najciekawszych
eksponatów należą ule kłodowe leżące i stojące pochodzące z XIX i
XX wieku. Do ich budowy wykorzystywano spróchniałe buki, lipy i jodły.
Ścięte drzewa, cięto na kłody o długości od 1, 5 do 1, 7 m. W obciosanych
kłodach robiono jeden większy otwór tzw. barć (tam na specjalnie umocowanych
beleczkach pszczoły umieszczały plastry miodu) oraz kilka mniejszych
otworów wlotowych przysłoniętych daszkami. Oprócz uli kłodowych zaprezentowane
są ule ramkowe, słomiane ( ich ściany wykonane z czesanej słomy, inna
nazwa to "koszki") oraz skrzynkowe.
|